Núi Ngũ Chỉ Sơn là tuyến trekking khó nhất trong số các đỉnh có thể đi từ Sapa trong hai ngày, và cũng là tuyến bị đánh giá thấp nhiều nhất. Ảnh chụp từ xa cho thấy năm ngọn đá dựng lên giữa biển mây như một bàn tay khép hờ, nên không ít người nghĩ đây là chuyến đi bộ đường rừng nhẹ nhàng. Thực tế đường lên gồm rừng ẩm, đá ướt, rễ cây và những đoạn phải bám cả tay chân mới qua được. Bài này nói thẳng độ khó, thể lực cần có, trang bị, mùa nên đi và chỗ dễ xảy ra chuyện.
Núi Ngũ Chỉ Sơn là gì và nằm ở phía nào
Đây là một khối núi đá thuộc Lào Cai, nằm ở phía tây bắc so với trung tâm Sapa, cùng hướng với đèo Ô Quy Hồ. Từ thị trấn đi lên đèo rồi rẽ vào phía các bản người Mông dưới chân núi, bạn mất khoảng một tiếng đến một tiếng rưỡi xe, tùy điểm tập kết mà nhóm dẫn đường chọn.
Khối núi này tách hẳn khỏi cụm điểm tham quan quen thuộc quanh trung tâm. Không có cáp treo, không có bậc thang bê tông, không có quầy vé và hàng ăn ở cửa rừng. Đổi lại, bạn cũng không gặp cảnh chờ tới lượt chụp ảnh như ở các điểm đã thương mại hóa.
Năm ngọn đá dựng như một bàn tay
Tên gọi mô tả đúng hình dáng: năm khối đá nhọn nhô lên gần nhau, nhìn từ một số góc rất giống năm ngón tay chỉ lên trời. Người leo thường chỉ chinh phục một ngọn được xác định là đỉnh chính, các ngọn còn lại là vách đá gần như dựng đứng, không phải mục tiêu của khách trekking thông thường.
Cảnh đáng giá nhất của núi Ngũ Chỉ Sơn là đoạn gần đỉnh: rừng thấp dần, đá lộ ra, mây trôi ngang tầm mắt và các ngọn kia hiện lên sát bên. Nhưng cảnh đó chỉ xuất hiện khi trời quang. Gặp ngày mù, bạn leo hết chặng và đứng trên đỉnh trong một màn trắng đục không thấy gì.
Đi từ trung tâm Sapa tới chân núi
Hầu hết các nhóm khởi hành từ Sapa lúc trời còn tối để tới chân núi vào sáng sớm. Đoạn cuối vào bản là đường nhỏ, có chỗ đổ bê tông, có chỗ đất đá, sau mưa thì xe gầm thấp không nên cố vào.
Đây cũng là lý do rất ít người tự đi bằng xe máy rồi tự tìm đường lên. Đường mòn trong rừng chia nhiều nhánh, dấu vết cũ bị lá phủ nhanh, và không có biển chỉ dẫn nào ở các điểm rẽ.
Độ khó thật của tuyến trekking núi Ngũ Chỉ Sơn
Nói ngắn gọn: đây là tuyến khó, không phải tuyến trung bình. Một người ít vận động vẫn có thể đi hết đường bản Cát Cát hay Tả Van, nhưng sẽ không lên nổi đỉnh này mà không kiệt sức giữa chặng.
Địa hình thực tế trên đường lên
Chặng đầu đi qua rừng và nương, độ dốc còn chịu được. Càng lên cao, đường thu lại thành lối mòn hẹp men theo sườn, nhiều đoạn phải kéo người qua rễ cây và mỏm đá. Đất rừng ở đây ẩm gần như quanh năm nên mặt đường trơn kể cả khi trời không mưa.
Đoạn gần đỉnh là phần nặng nhất: gần như leo liên tục, có chỗ dựng thang gỗ hoặc bám dây, hai bên là vực. Người sợ độ cao thường đứng lại ở đây, và đó là quyết định đúng chứ không phải chuyện đáng ngại.
So sánh với các tuyến quen hơn quanh Sapa
| Tuyến | Thời gian thực tế | Độ khó | Phù hợp với ai |
|---|---|---|---|
| Đường bản Cát Cát – Lao Chải – Tả Van | Nửa ngày đến một ngày | Dễ | Người đi lần đầu, gia đình có trẻ nhỏ |
| Vòng dài thung lũng Mường Hoa | Một ngày | Trung bình nhẹ | Người muốn đi bộ nhiều nhưng không leo |
| Leo Fansipan đường bộ theo tuyến có hướng dẫn | Hai ngày một đêm | Khó | Người có tập luyện, đi theo đoàn |
| Núi Ngũ Chỉ Sơn | Hai ngày một đêm, hoặc một ngày rất dài | Khó, nhiều đoạn phải bám tay | Người đã trek nhiều, không sợ độ cao |
Bảng trên xếp theo cảm nhận thể lực chứ không theo độ cao. Tuyến này ngắn hơn Fansipan về tổng số giờ đi, nhưng dốc gắt hơn trên mỗi đoạn và địa hình đòi kỹ năng dùng tay nhiều hơn. Người từng leo Fansipan bằng cáp treo rồi đi bộ một đoạn ngắn thì chưa có cơ sở để tự đánh giá mình đủ sức cho tuyến này.
Thể lực và thời gian cần có
Phần lớn nhóm chia hai ngày một đêm, ngủ lại một điểm dựng lều trong rừng. Có nhóm khỏe gói trong một ngày, nhưng phải xuất phát rất sớm và xuống núi trong ánh đèn pin, rủi ro cao hơn nhiều.
Nếu bạn đang cân nhắc, hãy tự thử trước: đi bộ liên tục bốn đến năm tiếng có đeo balo, gồm cả leo cầu thang bộ nhiều tầng, mà hôm sau vẫn đi lại bình thường. Không đạt mức đó thì nên chọn tuyến khác trước, quay lại sau một mùa tập luyện.
An toàn khi leo núi Ngũ Chỉ Sơn
Người dẫn đường bản địa là điều kiện, không phải lựa chọn
Không tự đi. Núi Ngũ Chỉ Sơn cần người dẫn đường bản địa biết rõ đường mòn, biết chỗ có nước, biết điểm dựng lều an toàn và biết khi nào phải quay xuống. Người Mông sống dưới chân núi là những người nắm rõ nhất địa hình này.
Đi theo nhóm ít nhất ba đến bốn người, không tách đoàn, không đi một mình dù chỉ để chụp ảnh. Nếu tuyến yêu cầu đăng ký hoặc khai báo với cơ quan quản lý địa phương, làm đúng thủ tục đó thay vì bỏ qua cho nhanh.
Những rủi ro có thật trên tuyến
- Trơn trượt sau mưa: đá và rễ cây ướt là nguyên nhân tai nạn phổ biến nhất, cả lúc lên và lúc xuống
- Sương mù trùm xuống trong mười lăm phút, mất hướng và mất tầm nhìn cùng lúc
- Nhiệt độ tụt nhanh từ chiều muộn, mồ hôi cộng gió lạnh dễ dẫn tới hạ thân nhiệt
- Mất sóng điện thoại trên phần lớn chặng, không gọi được cứu hộ từ trong rừng
- Kiệt sức và chuột rút giữa chặng do uống ít nước và ăn không đủ
Không mạo hiểm để lấy ảnh
Không ra sát mép vực để chụp, không trèo lên các mỏm đá không có điểm tựa, không dựng lều ngoài điểm mà người dẫn đường chỉ định. Cảnh mây trên đỉnh không đổi được bằng một cú trượt chân.
Quay xuống giữa chặng khi thời tiết xấu hoặc khi một người trong nhóm không ổn là chuyện bình thường. Đỉnh núi vẫn ở đó cho lần sau.
Trang bị và mùa nên đi
Danh sách trang bị cần thiết
- Giày trekking cổ cao đế gai còn sâu, đã đi quen trước chuyến đi
- Găng tay bám để kéo người qua đá và dây
- Áo mưa dạng bộ hoặc poncho trùm được cả balo
- Lớp giữ nhiệt và một áo khoác gió, thay vì một áo dày duy nhất
- Đèn pin đội đầu kèm pin dự phòng
- Nước đủ dùng, đồ ăn nhanh nhiều năng lượng, thuốc cá nhân và băng dán
- Sạc dự phòng, túi chống nước cho điện thoại và giấy tờ
Mùa nào leo núi Ngũ Chỉ Sơn được
Khoảng cuối thu sang đầu đông thường là thời điểm dễ chịu nhất: mưa ít hơn, trời trong hơn, xác suất thấy được năm ngọn núi cao hơn. Khoảng cuối xuân có hoa đỗ quyên nở trên cao, nhưng đây cũng là lúc mưa bắt đầu nhiều.
Giữa mùa mưa hè là thời điểm nên tránh: đường trơn nhất, nguy cơ sạt đất và nước dâng ở các khe suối. Giữa mùa đông thì lạnh sâu, đá đóng băng mỏng vào sáng sớm, chỉ phù hợp với người có kinh nghiệm leo mùa lạnh và trang bị đúng khám phá thêm tại Amazing Hotel Sapa.
Kết luận
Núi Ngũ Chỉ Sơn dành cho người đã trek nhiều và chấp nhận rằng có thể lên tới đỉnh mà không thấy gì ngoài mây. Nếu đây là chuyến đi bộ đường dài đầu tiên của bạn, hãy đi đường bản hoặc thung lũng Mường Hoa trước, rồi quay lại đỉnh này khi thể lực và kinh nghiệm đã đủ. Điều không nên thỏa hiệp là người dẫn đường bản địa, giày đúng loại và quyết định quay xuống khi thời tiết chuyển. Chi phí dịch vụ, điều kiện đường vào và cả quy định đăng ký ở Sapa vẫn thay đổi theo mùa và theo năm, nên hỏi lại thông tin mới nhất ngay trước chuyến đi.
