Mặc gì khi đi Sapa là chỗ nhiều người xếp vali sai ngay từ đầu. Quen với khí hậu đồng bằng, phần lớn khách nhồi vào một chiếc áo thật dày rồi coi như xong phần trang phục. Nhưng thứ gây khổ ở đây không phải con số nhiệt độ, mà là ẩm, gió và việc trời đổi hai ba lần trong cùng một ngày. Bài này đi vào nguyên tắc mặc theo lớp, gợi ý theo mùa, và hạng mục hầu hết mọi người xem nhẹ: đôi giày.
Mặc gì khi đi Sapa: hiểu nguyên tắc ba lớp trước đã
Vùng núi ẩm lạnh khác vùng lạnh khô ở một điểm quyết định. Không khí ngậm nước nên cái lạnh ngấm vào người, và chỉ cần áo ẩm là bạn run suốt buổi dù áo rất dày. Cách xử lý không phải mặc dày hơn, mà chia thành nhiều lớp mỏng để cởi bớt hoặc khoác thêm theo từng giờ.
Ba lớp ở đây có ba việc riêng: giữ khô, giữ ấm, chắn gió mưa. Thiếu lớp nào thì hai lớp còn lại cũng gần như vô dụng.
Lớp trong: giữ khô quan trọng hơn giữ ấm
Trả lời câu hỏi mặc gì khi đi Sapa nên bắt đầu từ lớp sát da, không phải áo khoác. Đi bộ trong bản hay leo dốc lên ruộng bậc thang đều làm bạn ra mồ hôi kể cả khi trời lạnh. Chọn áo thun thể thao khô nhanh hoặc áo giữ nhiệt dệt kim mỏng, tránh cotton dày vì cotton hút ẩm rồi giữ ẩm rất lâu.
Lớp giữa: nơi sinh ra hơi ấm
Lớp giữa là áo len mỏng, áo nỉ hoặc áo phao lông vũ loại gấp gọn được. Hai chiếc mỏng luôn linh hoạt hơn một chiếc dày: trưa nắng lên thì bỏ một lớp vào balo, chiều sương mù xuống thì mặc lại.
Nếu đi vào giữa mùa đông, thêm một lớp giữa nữa vẫn hợp lý. Lúc này bạn có bốn lớp trên người, mỗi lớp đều mỏng, và vẫn dễ vận động hơn áo phao cỡ đại.
Lớp ngoài: chắn gió và mưa bụi
Lớp ngoài không cần ấm, cần kín gió và cản được nước. Mưa ở đây thường là mưa bụi kéo dài chứ không phải trận mưa rào dứt điểm, nên một chiếc áo khoác có mũ, chống nước nhẹ là đủ dùng cho phần lớn hành trình.
Áo mưa mỏng gấp trong balo vẫn nên có, đặc biệt nếu bạn ra hướng đèo Ô Quy Hồ hay đi xe máy. Gió trên đèo mạnh hơn trong trung tâm nhiều.
Mặc gì khi đi Sapa theo từng mùa
Các mốc dưới đây dao động theo năm, nên xem như xu hướng chứ không phải lịch cố định.
| Thời điểm | Thời tiết thường gặp | Nên mặc | Món dễ bị quên |
|---|---|---|---|
| Tháng 3 – 4 | Mát, mưa rải rác, mù nhiều buổi sáng | Ba lớp mỏng, áo khoác có mũ | Khăn mỏng, áo mưa gấp gọn |
| Tháng 5 – 6 | Ấm ban ngày, mát về đêm, mùa nước đổ | Áo dài tay nhẹ, một lớp giữa cho buổi tối | Mũ rộng vành, kem chống nắng |
| Tháng 7 – 8 | Mưa nhiều nhất, đường bản trơn | Đồ khô nhanh, áo khoác chống nước | Túi chống nước cho điện thoại |
| Tháng 9 – 10 | Khô ráo hơn, chênh lệch ngày đêm rõ | Ba lớp đầy đủ, thêm áo mỏng cho sáng sớm | Găng tay mỏng |
| Tháng 11 – 12 | Lạnh rõ, gió, mù dày từng đợt | Bốn lớp, áo phao làm lớp giữa | Tất dày, mũ len |
| Tháng 1 – 2 | Lạnh sâu nhất, đêm rất lạnh trên cao | Bốn lớp, lớp ngoài kín gió | Miếng dán giữ nhiệt, khăn ống |
Điểm chung của cả năm là chênh lệch trong ngày. Sáng sớm và sau khi trời tối luôn lạnh hơn hẳn buổi trưa, kể cả giữa mùa hè, nên lúc nào cũng cần một lớp để khoác thêm.
Mặc gì khi đi Sapa vào giữa mùa đông
Đây là lúc cần chuẩn bị kỹ nhất, và cũng là lúc kỳ vọng dễ lệch nhất. Băng giá hay tuyết chỉ xuất hiện một số năm, tập trung ở những nơi cao, không phải hiện tượng đặt lịch trước được. Cứ mặc cho đủ ấm để đi lại thoải mái, còn gặp tuyết hay không thì tính là may.
Quần cũng cần một lớp. Quần legging giữ nhiệt bên trong, quần vải hoặc quần thể thao bên ngoài, thế là đủ cho hầu hết mọi người.
Ba đầu ngón: tay, chân, tai. Mất ấm ở ba chỗ này làm cả người lạnh theo, mà găng tay, tất dày và mũ len lại là món nhẹ nhất trong vali.
Giày là hạng mục quan trọng nhất
Nếu chỉ được chọn một thứ để cân nhắc kỹ trong danh sách mặc gì khi đi Sapa, hãy chọn đôi giày. Áo mặc sai thì bạn lạnh, giày sai thì bạn không đi được, hoặc té.
Đế bám mới là thứ cần xem
Đường trong các bản như Tả Van hay Cát Cát có đoạn đá lát, đoạn đất, đoạn bậc dốc, và chỉ cần một cơn mưa bụi là bề mặt trơn hẳn. Lật đôi giày lên xem gai đế: gai sâu, rãnh rõ thì bám, đế phẳng nhẵn thì trượt.
Giày trekking cổ thấp hoặc giày thể thao đế gai đều dùng được, không cần đầu tư đắt. Giày mới cứng nên đi thử vài buổi ở nhà trước chuyến đi, đừng bóc hộp ngay tại điểm khởi hành.
Tất và phương án khi giày ướt
Mang hai đôi giày nếu vali cho phép, hoặc ít nhất ba bốn đôi tất. Giày ướt buổi sáng gần như không kịp khô cho buổi chiều trong điều kiện ẩm cao, và đi tiếp bằng giày ướt là cách nhanh nhất để mất cả ngày.
Ba sai lầm về trang phục hay gặp nhất
Phần lớn thắc mắc mặc gì khi đi Sapa thực chất xuất phát từ ba lỗi lặp lại dưới đây.
Một áo dày thay cho nhiều lớp
Áo phao cỡ lớn ấm khi đứng yên, nhưng leo dốc mười lăm phút là nóng, mà cởi ra thì bên trong chỉ còn một áo thun. Bạn kẹt giữa hai lựa chọn: nóng bức hoặc lạnh cóng, không có mức trung gian.
Nhiều lớp mỏng cho bạn cả bốn năm mức ấm khác nhau với cùng khối lượng hành lý. Đây là lý do dân leo núi ít khi mặc một áo duy nhất.
Quần jeans ướt một lần là hết ngày
Jeans lên ảnh đẹp và nhiều người mặc theo quán tính. Vấn đề là jeans ngấm nước rất nhanh, nặng, dính vào chân và khô cực lâu trong không khí ẩm.
Chỉ cần một quãng đường ruộng bậc thang sau mưa là ống quần ướt đến đầu gối. Để jeans cho buổi tối trong trung tâm, còn ban ngày dùng quần vải nhẹ hoặc quần thể thao khô nhanh.
Giày trơn đế và mấy món chỉ để chụp ảnh
Giày cao gót, sandal quai mỏng, dép xỏ ngón đều gây tai nạn nhỏ mỗi ngày trên đường dốc ẩm. Nếu cần một đôi để chụp ảnh, cứ mang nhưng để trong balo và chỉ đổi khi đứng ở chỗ bằng phẳng.
Đường bản sau mưa không dốc lắm nhưng trượt bất ngờ. Đi chậm, bước cả bàn chân, và đừng vừa đi vừa nhìn điện thoại.
Mặc gì khi đi Sapa để chụp ảnh mà vẫn giữ ấm
Ảnh đẹp và giữ ấm không xung đột, chỉ cần đảo thứ tự ưu tiên. Thay vì cởi hết lớp ấm ra để chụp, hãy chọn lớp ngoài cùng là món lên ảnh đẹp, còn phần giữ ấm nằm bên trong.
Lớp ngoài là thứ người ta nhìn thấy
Một chiếc áo khoác dáng dài màu trơn nổi bật trên nền mù trắng và nền lúa vàng, lại vẫn chắn được gió. Khăn lớn, mũ nồi hay mũ len màu đậm tạo điểm nhấn mà vẫn có việc để làm.
Thuê trang phục dân tộc: vài điều nên biết
Ở khu trung tâm và một số bản có dịch vụ cho thuê trang phục theo bộ, giá thay đổi theo mùa nên hỏi rõ trước khi mặc thử. Đa số bộ thuê khá mỏng, vì vậy giữ nguyên lớp giữ nhiệt bên trong và khoác thêm áo ngay sau khi chụp xong.
Nhớ rằng đây là trang phục của người Mông, người Dao đỏ và các cộng đồng khác đang sống ở đây. Mặc thì cứ mặc, nhưng đừng biến người dân thành phông nền, và xin phép trước nếu muốn chụp họ tại amazinghotel.
Kết luận
Câu trả lời cho mặc gì khi đi Sapa gọn hơn nhiều người tưởng: nhiều lớp mỏng thay cho một lớp dày, đồ khô nhanh thay cho đồ hút ẩm, và một đôi giày có đế bám thật. Xem dự báo trước ngày đi để quyết định số lớp, còn danh sách món thì gần như không đổi theo mùa. Giá cả và dịch vụ ở Sapa xê dịch theo mùa cao điểm, nên nếu bạn định thuê thêm đồ ấm hay trang phục tại chỗ, kiểm tra thông tin mới nhất trước khi lên đường.
