Sapa Tết âm lịch là chuyến đi dễ vỡ kế hoạch nhất trong năm, và phần lớn không phải vì thời tiết. Cảnh thì có thật: hoa đào với hoa mận nở quanh bản, sương sớm còn đọng trên ruộng bậc thang. Nhưng nhiều hàng ăn đóng cửa, giá dịch vụ nhích lên, xe khó đặt hơn ngày thường. Bài này nói cả hai mặt để bạn tự quyết được nên đi hay để dịp khác.
Sapa Tết âm lịch có thời tiết và cảnh sắc thế nào
Lạnh ướt, sương mù dày, đổi trời trong ngày
Tết Nguyên đán rơi vào khoảng cuối đông sang đầu xuân, thời điểm Sapa còn lạnh sâu và độ ẩm rất cao. Mưa phùn đến từng đợt, có ngày không thấy mặt trời từ sáng đến chiều. Sương mù ở đây có thể xóa sạch tầm nhìn thung lũng trong mười lăm phút rồi mở ra trở lại.
Cái lạnh dịp này là lạnh ướt, ngấm chậm chứ không rát như miền cao khô. Áo phao mỏng thường không đủ, nhưng mặc quá dày mà đi bộ đường bản lại đổ mồ hôi rồi nhiễm lạnh. Cách xử lý gọn nhất là mặc nhiều lớp mỏng để cởi bớt giữa đường.
Hoa đào, hoa mận nở nhưng không theo lịch cố định
Mùa hoa đào và hoa mận thường trùng quanh dịp Tết, tuy nhiên đây là mốc dao động theo năm, không phải một tuần cụ thể. Năm rét muộn thì hoa nở chậm hơn, năm ấm sớm thì đến Tết hoa đã rụng gần hết. Không ai đảm bảo được chuyện này trước cả tháng.
Hoa dịp Tết ở Sapa đẹp nhất khi bạn không đi tìm nó ở khu trung tâm. Đào trồng rải rác trong sân nhà dọc đường vào thung lũng Mường Hoa, Tả Van hay Sín Chải cho khung cảnh tự nhiên hơn nhiều so với các vườn dựng riêng để chụp ảnh.
Nếu chuyến đi của bạn chỉ có một mục tiêu là chụp được hoa nở rộ, hãy chuẩn bị tinh thần đi rồi không gặp. Đây là chuyện bình thường, không phải vận xấu.
Cái được khi đi Sapa dịp Tết Nguyên đán
Không khí Tết vùng cao khác hẳn ngày thường
Điểm đáng đi nhất dịp này không phải cảnh mà là nhịp sống. Đường bản vắng khách, các gia đình ở nhà, khói bếp và mùi thức ăn Tết len khắp lối đi. Nhiều đoạn bạn đi bộ cả cây số mà không gặp người bán hàng nào chạy theo.
Khu trung tâm quanh nhà thờ đá vẫn có người, nhưng thưa hơn dịp lễ 30/4 hay mùa lúa chín. Với người ngại chen chúc, đây là lợi thế rõ ràng và cũng là lý do chính đáng nhất để chọn Sapa Tết âm lịch.
Mỗi cộng đồng có nhịp Tết riêng của họ
Người Mông, người Dao đỏ, người Tày và người Giáy ở khu vực Sapa đều có cách ăn Tết riêng, không trùng khớp hoàn toàn với Tết của người Kinh. Có cộng đồng tính thời điểm theo lịch riêng, có nơi tổ chức các hoạt động cộng đồng trong khoảng đầu xuân.
Điều quan trọng cần nhớ: đây là dịp của gia đình chủ nhà, không phải chương trình biểu diễn cho khách. Nếu được mời vào nhà thì nhận lời tử tế và mang theo chút quà; nếu không được mời thì đi tiếp. Xin phép trước khi chụp ảnh người, và đừng cho tiền trẻ em để đổi lấy tấm hình.
Cái mất: dịch vụ thu hẹp, phụ thu và khan xe
Hàng ăn đóng cửa là rủi ro lớn nhất, không phải giá phòng
Đây là điều khách hay tính sai. Nhiều quán ăn, tiệm cà phê và cửa hàng nhỏ ở Sapa do gia đình tự vận hành, nên họ nghỉ Tết thật sự, có nơi nghỉ liền vài ngày. Phụ thu Tết thì bạn biết trước và trả được, còn tối muộn ở nơi lạnh mà không tìm được chỗ ăn thì khó chịu hơn nhiều.
Chợ và khu phố đêm cũng hoạt động thu hẹp, đặc biệt trong khoảng từ chiều 30 đến mùng 2. Bếp của cơ sở lưu trú thường vẫn nấu nhưng menu bị rút ngắn vì thiếu người và thiếu nguyên liệu tươi.
| Giai đoạn | Không khí | Dịch vụ ăn uống | Giá và xe | Phù hợp với ai |
|---|---|---|---|---|
| Trước Tết khoảng một tuần | Vắng nhất, chợ nhộn nhịp chuẩn bị Tết | Gần như đầy đủ | Giá thấp, xe dễ đặt | Người muốn yên tĩnh và tiết kiệm |
| Từ 30 đến mùng 2 | Đậm chất Tết nhất, đường phố lặng | Đóng cửa nhiều nhất | Phụ thu cao, xe rất khó | Người chủ động, ở lâu, tự lo được bữa ăn |
| Mùng 3 đến mùng 6 | Khách bắt đầu đông trở lại | Mở lại dần, chưa đủ | Cao điểm giá, xe kín sớm | Nhóm đi ngắn, cần dịch vụ hoạt động |
| Sau rằm tháng Giêng | Yên tĩnh, hoa có thể còn hoặc hết | Bình thường | Giá hạ về mức thường | Người linh hoạt ngày đi |
Bảng trên là khung tham khảo theo nhịp chung, không phải cam kết cho từng năm. Nếu ưu tiên của bạn là không khí Tết thì chọn đúng ba ngày đầu và chấp nhận bất tiện. Nếu ưu tiên là ăn uống và di chuyển thuận lợi, dịch chuyến sang trước Tết hoặc sau rằm sẽ dễ chịu hơn hẳn.
Xe, người và những khoản phát sinh
Vé xe limousine hay giường nằm chặng Hà Nội đi Lào Cai dịp này bán hết sớm, chiều về sau Tết còn căng hơn chiều đi. Giá vé xe, giá phòng và giá suất ăn đều có thể tăng theo mùa cao điểm, mức tăng khác nhau tùy nơi nên phải hỏi trước khi chốt.
Nhân sự nghỉ Tết cũng ảnh hưởng đến thứ bạn không nghĩ tới: lễ tân ít người, dọn phòng chậm, thuê xe máy khó hơn, dịch vụ tắm lá thuốc ở khu Tả Phìn có thể tạm ngưng. Cáp treo và các điểm tham quan thường vẫn mở dịp Tết, nhưng lịch cụ thể từng năm mỗi nơi công bố một khác.
Chuẩn bị cho chuyến đi Sapa Tết âm lịch
Đồ ăn dự phòng và đồ giữ ấm
- Đồ ăn cầm được hai bữa: bánh, mì hộp, xúc xích tiệt trùng, trái cây, cà phê hoặc trà gói
- Nước nóng thì hỏi chỗ ở, gần như nơi nào cũng có ấm siêu tốc
- Áo nhiều lớp, một lớp chống nước ngoài cùng, mũ và găng tay
- Giày có đế bám tốt vì đường bản trơn sau mưa phùn
- Tiền mặt đủ dùng, vì máy ATM dịp Tết có thể hết tiền hoặc lỗi
- Thuốc cá nhân, sạc dự phòng, áo mưa mỏng
Xác nhận lại dịch vụ trước khi lên đường
Trước khi đi vài ngày, nhắn hỏi lại chỗ ở ba câu: mấy ngày Tết bếp có phục vụ không, quanh đó còn hàng ăn nào mở, có phụ thu gì chưa nằm trong giá đã đặt. Câu trả lời sẽ quyết định bạn cần mang bao nhiêu đồ ăn theo.
Với xe, đặt sớm cả chiều đi và chiều về rồi xác nhận lại trước ngày khởi hành. Nếu định thuê xe máy, hỏi trước xem chỗ thuê có làm việc trong Tết không, đừng đợi đến lúc tới mới tìm bên cạnh Hotel Sapa.
Kết luận
Sapa Tết âm lịch xứng đáng với người đi vì không khí và nhịp sống, không xứng đáng với người cần mọi thứ vận hành trơn tru như ngày thường. Nếu bạn ở được ba đêm, tự lo được bữa ăn và không đặt kỳ vọng vào một khung cảnh cụ thể, chuyến đi này để lại nhiều hơn một chuyến đi mùa cao điểm ồn ào. Còn nếu đi ngắn với nhóm có trẻ nhỏ hoặc người lớn tuổi, dịch sang trước Tết hoặc sau rằm là lựa chọn hợp lý hơn. Giá phòng, giá xe và lịch hoạt động ở Sapa đổi theo từng mùa và từng năm, nên hãy kiểm tra lại thông tin mới nhất ngay trước ngày đi.
